Als je pelgrimeert naar Trondheim via het St. Olavspad, kom je op de plek waar alles samenkomt: Stiklestad. Hier viel de vikingkoning Olav in de strijd met het boerenleger. Olav is na zijn dood heilig verklaard omdat er wonderen werden gerapporteerd die aan hem werden toegeschreven. Pelgrims die via andere pelgrimswegen in Trondheim aankomen, de plaats waar Olav begraven is, reizen soms door naar Stiklestad, het Finisterre van Noorwegen.
De slag
Olav Harraldson was tien jaar een succesvol koning geweest. Tussen 1016 en 1028 had hij grote delen van Noorwegen aan zijn christelijke wil onderworpen en verenigd. Dat ging gepaard met veel geweld en dwang, maar hij wist ook een versplinterd land, waar vele Vikingclans elkaar constant naar het leven stonden, tot een geheel te smeden en een aantal wetten in werking te stellen, die nu nog aan de basis liggen van de huidige wetgeving. In 1028 echter, wist Knoet de Grote van Denemarken Olavs vijanden aan zijn kant te krijgen en de druk zo op te voeren dat Olav naar het buitenland vluchtte. In 1030 keerde hij terug van zijn ballingschap, vastbesloten Noorwegen opnieuw te veroveren. Hij kwam in Zweden aan land en marcheerde met zijn bij elkaar geraapte troepen op naar Noorwegen, min of meer via wat nu het St. Olavspad is. In Stiklestad stuitte hij op een boerenleger. Waarom Olav richting Trondheim ging is onbekend, waarom de boeren tegen hem in opstand kwamen evenzeer. Feit is dat hij hier stierf, naar de mythe zegt aan drie wonden: een bijl in zijn been, een speer in zijn buik en een bijl of zwaard in zijn nek. Toen hij neerzeeg, leunde hij tegen een steen en gooide hij zijn zwaard van zich af. Op die plek, vertelt het verhaal, is het altaar van de kerk in Stiklestad geplaatst. Daarachter ligt nu een steen waarvan wordt beweerd dat het de bewuste steen is.
Lees hier meer over de geschiedenis van Olav de Heilige: Info & tips → Geschiedenis.
De slag bij Stiklestad in de reclame voor een Noors botermerk:
Het nationale cultuurcentrum
Vandaag de dag is Stiklestad uitgegroeid tot een breed cultuurpark, in de eerste plaats rond het thema Olav. Het kleurrijke interieur van de Olavskerk en de daar geplaatste legendarische steen is zeker een bezoek waard. Daarnaast staat er een katholieke kapel (1930) en een orthodoxe kapel (2013). Olav is namelijk de laatste westerse heilige die door de orthodoxe kerk is erkend. Het openluchttheater is ieder jaar rond de heiligendag van Olav (29 juli) het decor van de drukbezochte Olavsspelen. Sinds 1954 wordt er jaarlijks een muzikaal kostuumdrama opgevoerd. Het verhaal behandelt het verblijf van Olav in Sul aan de vooravond van de slag bij Stiklestad. Olav verblijft op het land van een christelijke boer, Torgeir Flekk, maar hoort van heidense praktijken van zijn vrouw Gudrun, die haar misvormde baby achterliet in het bos. Daar heeft ze haar hele leven een verterend schuldgevoel aan overgehouden. Olav wil de hele gemeenschap op de boerderij hard straffen voor deze onchristelijke daad. Pas als hij hoort dat de boer zelf een christen is, komt die er met een boete vanaf. De boer beloont Olavs mildheid door zich met zijn zonen aan te sluiten bij zijn leger. Aan de voorstelling doen een aantal professionele acteurs en een leger van vrijwilligers mee. Verder biedt Stiklestad een bredere blik op het Noorse erfgoed met een openluchtmuseum met gebouwen uit de zeventiende en achttiende eeuw en een replica van een Viking langhuis. Daarnaast is een onderkomen voor moderne pelgrims gebouwd. Zij kunnen overnachten in een gastenverblijf in Vikingstijl, authentiek gebouwd met bijlen en
beitels. Maar wie een nachtje luxe wenst kan terecht in het hotel in het hoofdgebouw. Daar vind je ook tentoonstellingen, een bibliotheek, een museumshop en een groot restaurant.
Finisterre
Een deel van de pelgrims naar Santiago de Compostela loopt na aankomst door naar de kust, naar Kaap Finisterre (einde van de wereld). Daar zou de heilige Jacobus naar verluidt, voet aan land hebben gezet. Stiklestad heeft de ambitie om het Finisterre van Noorwegen te worden. Pelgrims die uit het zuiden komen kunnen na hun aankomst in Trondheim doorlopen of doorfietsen naar de heilige grond van Stiklestad. Tussen Trondheim en Stiklestad is het St. Olavspad dan ook in beide richtingen bewegwijzerd.
