De St. Olav Waterway en de route bovenlangs de eilanden zijn makkelijk te fietsen routes. Op sommige plekken is het licht glooiend, maar je fietst voornamelijk over vlakke wegen. Overnachtingsplekken en supermarkten zijn er volop. Enige planning is wel vereist omdat sommige van de talloze veerverbindingen maar een paar keer per dag varen en - hoewel de fietser meestal gratis of voor een klein bedrag mee kan - moet er vooraf geboekt worden, dat verzekerd je van een plekje op de boot.
Op website van de St. Olav Waterway is in principe alles te vinden wat je wilt weten over de route. Op de pagina waar je je nu begeeft, staat een praktische samenvatting van de belangrijkste aspecten voor de planning de route. Hierbij wordt ook de route bovenlangs de Ålandeilanden meegenomen.
St. Olav Waterway
- De website van de St. Olav Waterway.
- Er zijn nog een paar kleine pelgrimsroutes in het zuidwesten van Finland. Informatie hierover is te vinden op de website van Pyhiinvaellus Suomi.
- Informatie over het pelgrimscentrum in Turku.
- Voor een georganiseerde pelgrimsreis ga je naar Nordic Pilgrim. Deze kleinschalige reisorganisatie, gericht op noordelijke pelgrimsroutes, biedt de St. Olav Waterway ook aan voor fietsers. Het grote voordeel hiervan is dat je jouw eigen fiets niet hoeft mee te nemen.
Lokale fietsroutes op de Ålandeilanden en de Finse archipel
Je kan hier de complete
GPX-track(versie 260821) downloaden, zoals ingetekend op de kaart onder Route. Dat is dan inclusief de route bovenlangs de Ålandeilanden.
Let op, de gpx van Via Gaia wijkt op drie plekken iets af van de officiële route:
- In het zuidwesten van Turku. De officiële fietsroute blijft hier langs een drukke weg. De Via Gaia-route gaat over een fietspad langs een akker
- De Via Gaia-route gaat over een fietspad door een park naar de kerk van Parkas (stempel!). De officiële fietsroute blijft op de doorgaande weg en komt niet langs de kerk.
- De Via Gaia-route gaat ter hoogte van Lumparland (na de haven van Långnäs) naar de kerk van Lumparland (stempel!). De officiële fietsroute blijft op de doorgaande weg en komt niet langs de kerk.
De officiële track van de St. Olavs Waterway voor fietsers is te vinden op hun eigen website.
Lengte van de route
De St. Olav Waterway is 292 km lang, waar ongeveer een derde over water gaat. De route bovenlangs is 240 km lang en ook daarvan gaat ongeveer een derde over water. De route-indeling staat onder het volgende tabblad. Het totaal aantal fietskilometers komt op 200 + 175 km.
Benodigde tijd
Voor alleen de St. Olavs Waterway heb je vier tot vijf dagen nodig. De complete ronde komt op het dubbele. Hou met het plannen rekening met de vaartijden van de veerboten.
Zwaarte
De route is absoluut niet zwaar en daardoor zeker geschikt voor gezinnen met kinderen. Op Åland en rondom Turku gaat de route over vrijliggende fietspaden. Op andere plekken over rustige wegen. Er zitten een paar stukjes in die over een drukke weg gaan, maar de Finnen rijden over het algemeen rustig en met een grote bocht op je heen.
Er zitten een paar kleine uitdagende plekken in de St. Olav Waterway. In Turku zelf fiets je door een prachtig bos, maar het pad kent een paar pittige hellinkjes. Ze zijn echter zeer kort. En na 50 km, in de Finse archipel, wijkt de St. Olav Waterway op twee plekken van de lokale fietsroute af. De keuze is logisch, want het is erg mooi en je ontsnapt even aan de drukke autoweg. Maar juist op die 'omwegen' komt je af en toe een grintpad of een lastig bospad tegen. Ook hier geldt dat het korte stukjes zijn.
Algemene tips
- Onderweg neem je regelmatig de veerboot. Er zijn twee maatschappijen, Ålandstrafikken voor de Ålandeilanden en Finnferries voor de Finse archipel. Maak op beide websites van te voren een account aan, dat scheelt je tijd bij het boeken.
- Bijna elke overtocht moet je van te voren boeken, óók bij de gratis veerboten. Bij de Route-indeling (volgende alinea) lees je bij elke overtocht of je wel of niet moet boeken. Vooral in het hoogseizoen (juni en juli) zijn de boten altijd vol en dan is er geen plek voor fietsers die niet geboekt hebben.
- In het hoogseizoen is het verstandig om ruim van te voren een planning te maken zodat je ook alvast de veerboten kan boeken.
- Tot en met mei en vanaf augustus is het wat rustiger en zou het er op aan kunnen laten komen door pas een dag of een paar uur van te voren te boeken.
- Als je nog geen vertrektijden weet, zou je voor sommige trajecten een Open Ticket kunnen nemen. Je moet echter dan nog steeds van te voren boeken. Het enige voordeel is dus, dat je de betalingshandeling al hebt gedaan.
- Let op: je boekt voor 1 persoon en 1 fiets. Ben je met z'n tweeën, dan boek je daarna voor de volgende persoon. Dat kan op hetzelfde account.
- Je kan tot maximaal een uur van te voren boeken. De prijs is € 4,80 voor een fietser. Maak je op een dag meerdere overtochten, dan hoef je niet altijd nog een keer te betalen (maar wél boeken).
Route-indeling
N.B. Elk linkje gaat naar een vaartijdenschema. Let er op dat je het juiste schema voor de juiste periode bekijkt. De vaarfrequentie die hier wordt genoemd, gaat uit van het hoogseizoen.
Ålandeilanden bovenlangs:
- Fiets: Eckerö - Prästö (52 km)
- Veerboot: Prästö - Töftö. Korte overtocht met de Töftölinjen. De boot gaat elk kwartier. Geen boeking nodig.
- Fiets: Töftö - Hummelvik (11,5 km)
- Veerboot: Hummelvik - Torsholma (Brändö). Lange overtocht met de Norra Linjen. In het hoogseizoen gaat de boot 4 x per dag en afhankelijk van het tijdstip duurt de reis 2-3 uur. Vooraf boeken.
- Fiets: Torsholma - Åva (22,5 km)
- Veerboot: Åva - Jurmo - Åva. Alternatieve route voor als je op Jurmo wilt overnachten (hostel of kamperen). Korte overtocht met de Åva-Jurmolinjen. 's Middag gaat de boot ongeveer om het uur, 's ochtends en 's avonds maar 1 of 2 keer. Vooraf boeken.
- Veerboot: Åva - Vuosnainen/Osnäs. Lange overtocht met de Norra Linjen. In het hoogseizoen gaat de boot 4 tot 6 x per dag en duurt 3 kwartier. Vooraf boeken.
- Fiets: Vuosnainen - Vartsala (5,5 km)
- Veerboot: Vartsala - Kivimaa (Gustavi). Korte overtocht met Finnferries. De boot gaat elke 20/30 minuten. Geen boeking nodig.
- Fiets: Kivimaa - Hakkenpää (25 km). Let op: als de vaartijden van Hakkenpää naar Teersalo ongunstig uitvallen, zou je ook over land kunnen fietsen over de regonale fietsroute nr. 10. Je fietst echter wel het grootste deel over of langs een drukke weg. Een gpx-track is toegevoegd bij de download hierboven.
- Veerboot: Hakkenpää - Teersalo. Overtocht met Velkua route Kaita. De boot gaat 2 x per dag en doet er een half uur over. Vooraf boeken.
- Fiets: Teersalo - Turku (58 km)
St. Olav Waterway:
- Fiets: Turku - Lillmälö (45 km)
- Veerboot: Lillmälö - Prosvik (Nagu). Korte overtocht met de Pargas-Nagulinjen. De boot gaat 4 x per uur en de overtocht duurt 10 minuten. Geen boeking nodig.
- Fiets: Prosvik - Pärnäs (41 km)
- Veerboot Pärnäs (Nagu) - Retais (Korpo). Korte overtocht met de Nagu-Korpolinjen. De boot gaat 4 x per uur en de overtocht duurt 10 minuten. Geen boeking nodig.
- Fiets: Retais - Korpo - Galtby (7-13 km)
- Veerboot: Galtby - Kökar. Lange overtocht met de Södra linjen. De boot gaat 1 x per dag en de overtocht duurt 2 uur en 30 min. Vooraf boeken. Let op: afhankelijk van de dag, kan de vertrektijd ongunstig uitpakken. Korpo is echter een fijne plek om enige tijd door te brengen. Het gelijknamige dorpje heeft een kerk (stempel), café, supermarkt en een hotel.
- Fiets: Kökar hamn - Kökar (eventueel) - Sankt Anna kyrka - Kökar hamn (5-13 km)
- Veerboot Kökar - (Sottunga -) Långnäs. Let op: in het hoogseizoen gaat de boot rechtstreek van Kökar naar Långnäs. Wil je Sottunga bezoeken, dan zul je dat vanuit Långnäs moeten doen. De overtocht Kökar - Långnäs is een lange overtocht met de Södra linjen. De boot gaat 1-2 x per dag en de overtocht duurt 2 uur en 30 min. Vooraf boeken.
Let op: afhankelijk van de dag, kan de vertrektijd ongunstig uitpakken. De camping Sandvik Gästhamn & Camping is een prettige plek om langer te blijven (ook hutten). Je kan fietsen naar de kerk (stempel), maar vanuit de camping is er ook een prachtige wandelroute over het Gamla Kyrkvågen (oud kerkpad) naar de kerk. Goede wandelschoenen zijn aanbevolen. Het dorpje Kökar heeft een kleine supermarkt. - Fiets: Långnäs - Eckerö (68 km)
Van april t/m oktober. Hou er rekening mee dat buiten het hoogseizoen de veerboten minder vaak varen. Het hoogseizoen is vanaf ongeveer de tweede week in juni t/m ongeveer half augustus.
De wegkwaliteit van de fietsroute is goed. Je rijdt vooral op asfaltwegen en soms een onverharde weg tussendoor.
De route gaat regelmatig over vrijliggende fietspaden. Deze paden liggen echter vrijwel altijd langs autowegen. Er zijn ook wegen die je moet delen met automobilisten en dat is lang niet altijd fijn. Helaas zijn daar dan geen alternatieven.
De drukte op de wegen op de eilanden is afhankelijk van of er net een veerboot is aangekomen. Verder zijn de wegen daar vrij rustig.
De ongeasfateerde wegen en autoluwe wegen zijn qua drukte het prettigst om te fietsen. Misschien komen ze minder vaak voor dan gewenst.
Voor de de gehele ronde zijn er voldoende campings, hotels, hostels en b&b's. Ook zijn er voldoende supermarkten en eetgelegenheden onderweg.
Voor de St. Olav Waterway is er een pagina met een digitale kaart om de overnachtingsadressen op te zoeken. Peglrimsaccommodaties staan op deze lijst.
Camping op het eiland Kökar
Met een pelgrimspaspoort waarin je onderweg stempels verzamelt kun je in het pelgrimscentrum van Trondheim een (gratis) Olavsbrev (Olavsbrief) halen. Een diploma voor het voltooien van de tocht. Het pelgrimspaspoort met de gedateerde stempels biedt daarvoor het bewijs. Het paspoort is ook handig om te overleggen bij accommodaties die een korting voor pelgrims hanteren. Op deze pagina vind je de plekken waar je stempels kan halen. Het dragen van een pelgrimspaspoort is echter niet zo onmisbaar als bijvoorbeeld op de route naar Santiago waar je het echt nodig hebt om toegang te krijgen tot de refugio’s. De pas kost € 6,99 en is te bestellen in de webshop van Via Gaia.
Veerbootverbindingen van Zweden naar Åland
- Grisslehamn- Eckerö met Eckerolinjen
- Kappelskär - Långnäs of Naantali (bij Turku) met Finnferries.
- Stockholm - Långnäs met Vikingline
- Stockholm - Mariehamn met Vikingline of Tallink.
Bus
De fiets kan mee in de bus. Informatie over binnenlandse routes en dienstregelingen: Matkahuolto
Vliegtuig
Turku Airport - Op 8 kilometer buiten het stadscentrum ligt een kleine regionale luchthaven met internationale verbindingen. De luchthaven van Helsinki is de grootste van Finland en beschikt over uitstekende trein- en busverbindingen naar Turku.
De route is prima geschikt om op een e-bike te fietsen. Wel moet je rekening houden met het volgende:
- De e-bike kan niet mee in het vliegtuig.
- Opladen zal niet tot problemen leiden, zolang je niet gaat wildkamperen. Wel is het handig om een beetje een planning te maken wat overnachten betreft. Bij twijfel of je bij jouw accommodatie kan opladen, is het handig om van te voren even te bellen om te vragen of het kan/mag.
Bij Carfield kun je in de hele archipel fietsen huren. Ze bieden een service waarbij je je fiets op een andere locatie kunt inleveren. Omdat zowel Turku als de havens in Zweden vanuit Nederland lastig te bereiken zijn per fiets, is dit een handig alternatief. Als je je reis door Nordic Pilgrim laat organiseren is dat inclusief een fiets.
Met het oog op veiligheid is de St. Olav Waterway prima geschikt om alleen te fietsen. Voor vrouwen alleen gelden geen andere voorzorgsmaatregelen dan elders in het leven. Sterker nog, voor vrouwen is Finland een relatief veilig land. Er is weinig criminaliteit, maar de fiets op slot zetten is uiteraard altijd aan te raden.
Maak je er geen rondje van en wil je verder naar Trondheim pelgrimeren, dan zijn er verschillende opties:
- Via nationale Zweedse en Noorse fietsroutes fiets je naar Trondheim.
- Via de Zweedse oostkust fiets je noordwaards tot Sundsvall. Vervolgens fiets via het St. Olavspad naar Trondheim.


