De Kustpelgrimsroute is geen moeilijk te fietsen route. Je klimt weliswaar veel, maar nooit steil. En op een paar op een paar pittige stukjes na, valt het stijgingspercentage mee. Overnachtingsplekken en supermarkten zijn er volop. En verder:
- De route is een pelgrimsroute en je fietst van sleutelplaats naar sleutelplaats. Dit zijn belangrijke plaatsen uit de Noorse geschiedenis.
- Behalve deze talloze sporen uit het verleden is de route vooral ook een natuurroute.
- Als je van wildkamperen houdt, is het een geweldige route. Er zijn talloze plekken te vinden, al dan niet langs de kust van de Noordzee of de kust van de Atlantische Zee.
- De zomers mogen kort zijn, het is een misverstand om te denken dat ze koel zijn. Warme zomers zijn geen uitzondering in Scandinavië. Wel zijn zomers wisselvalliger dan in Zuid-Europa en langs de westkust is er een grotere regenkans dan in het binnenland.
- De Noren zijn vriendelijk en gastvrij: als pelgrim word je hartelijk tegemoet getreden.
- Deze pelgrimsroute langs de Noorse westkust is ongelooflijk prachtig!
Alle praktische informatie op een rijtje:
Route-indeling
- 0. Aanrijroute (Kristiansand-Egersund) – 286 km
- 1. Rogaland (Egersund-Buavåg) – ± 520 km
- 2. Vestland (Langevåg-Selje) – ± 375 km
- 3. More og Romsdal (Selje-Edøy/Smøla) – ± 355 km
- 4. Trøndelag (Edøy-Trondheim) – ± 150 km
Lengte van de route
De kustpelgrimsroute is tussen de 1500 en 2000 km lang. Reken er op dat de dagafstanden waarschijnlijk korter zijn dan je gewend bent. De globale afstand en de korte dagafstanden hebben twee redenen:
- vanaf Stavanger zal je regelmatig een veerpont nemen. Deze pontjes varen soms vaak (om het half uur), maar soms ook slechts een paar keer per dag. Voor sommige veerpont-routes zijn er ook alternatieve routes per fiets. Kies je daarvoor, dan ben je langer onderweg;
- hoewel de sleutelplaatsen zoveel mogelijk in de route zijn opgenomen, ontkom je er niet aan om voor sommige plaatsen een (kleine) omweg te maken. En een aantal sleutelplaatsen zijn alleen bereikbaar per veerpont (of bus, via een tunnel) omdat ze op een eilandje liggen.
Een goede basisconditie is wel fijn, maar geen must. De vele heuvels en bergen zijn niet hoog en, op een enkele uitzondering na, ook niet steil.
Er zijn veel overnachtingsmogelijkheden in de vorm van pelgrimsaccommodaties, hotels/b&b's en campings. Je zou zelfs kunnen overwegen om geen tent mee te nemen omdat er genoeg aanbod is, dat scheelt gewicht. Neem je wel je tent mee, dan heb je naast de accommodaties ook nog volop keuze uit campings en wildkampeerplekken.
Theoretisch zou je deze route het jaar rond kunnen fietsen, maar sneeuw, regen, kou en wind maken de route dan behoorlijk uitdagend. De beste tijd voor de Kustpelgrimsroute is echter van mei tot en met september.
Hou er rekening mee dat sommige accommodaties, sleutelplaatsen en bezienswaardigheden pas half juni/eind juni open gaan en dat ze begin september/half september weer sluiten. Sommige zelfs al eind augustus. Check de betreffende website.
Ook varen sommige veerpontjes alleen gedurende de zomer. Check vooraf de vaartijden (zie Vervoer onderweg -> Veerpont).
De wegkwaliteit van de fietsroute is goed. Je rijdt vooral op asfaltwegen en soms een gravelweg tussendoor.
Over het algemeen fiets je over rustige landwegen. Soms zul je kilometers lang niemand tegenkomen. Er zijn echter ook wegen die je moet delen met automobilisten en dat is lang niet altijd fijn. Helaas zijn daar dan geen alternatieven voor zonder dat je enorm moet omrijden.
Onderweg kom je voldoende overnachtingsmogelijkheden en winkels tegen. Meestal pal aan de route, soms moet je er een (kleine) omweg voor maken. Horeca vind je vooral in de grotere plaatsen.
Kamperen of logeren
Fietsen met een tent heeft in Noorwegen zo z’n specifieke voordelen. Wildkamperen is bijna overal in de natuur toegestaan wanneer men 150 meter afstand tot bebouwing houdt. Op boerenland dien je toestemming te vragen aan de boer. Langs de route zijn veel campings te vinden. Fiets je met een tent en ga je wildkamperen, dan ben je de baas over je eigen etappes en vooral over je eigen portemonnee.
Vrijwel alle campings beschikken over een kookgelegenheid waar je niet alleen kan koken, maar vaak ook (droog en warm) kunt eten. Wil je zonder tent fietsen en de kosten binnen de perken houden, dan is het zaak zoveel mogelijk in pelgrimsaccommodaties, hutten van campings, DNT-hutten en goedkope B&B’s te verblijven en zelf te koken als er een keuken beschikbaar is. Voor hutten en sommige pelgrimsaccommodaties is vaak wel een eigen slaapzak nodig.
Met een pelgrimspaspoort waarin je onderweg stempels verzamelt bij sleutelplaatsen en accommodaties kun je in het pelgrimscentrum van Trondheim een (gratis) Olavsbrev (Olavsbrief) halen. Een diploma voor het voltooien van de tocht. Je hebt recht op de Olavsbrev als je tenminste zes stempels van sleutelplaatsen verzameld hebt. Het pelgrimspaspoort met de gedateerde stempels biedt daarvoor het bewijs. Het paspoort is ook handig om te overleggen bij accommodaties die een korting voor pelgrims hanteren. Het dragen van een pelgrimspaspoort is echter niet zo onmisbaar als bijvoorbeeld op de route naar Santiago waar je het echt nodig hebt om toegang te krijgen tot de refugio’s. De pas kost € 6,50 en is te bestellen in de webshop van Via Gaia.
Langs de kustpelgrimsroute liggen 26 zogenaame "sleutelplaatsen", nøkkelsteder in het Noors. Deze plaatsen zijn van grote historische en culturele waarde. Je kan hier je pelgrimspaspoort laten stempelen.
Een lijst met deze sleutelplaatsen is te vinden op de website van Pilegrimsleden.
De keuze voor deze plaatsen is tot stand gekomen door een samenwerking tussen de Kustpelgrimsroute, de Nationale Raad voor Erfgoed, provinciale raden, gemeenten, de Kerk van Noorwegen en het Nationaal Pelgrimscentrum.
Per fiets- en bagagetransport
Camino Fietstransport, bekend van fiets- en bagagevervoer naar Zuid-Europa, rijdt vanaf 2024 ook naar Scandinavië. Nu de rechtstreekse veerbootverbinding is weggevallen, is dit een welkom alternatief!
In Denemarken heeft Camino Fietstransport een eigen depot bij Kompas Hotel in Aalborg, in het noorden van Jutland. Hier kan alles 7 dagen per week tussen 8:00 en 20:00 uur opgehaald en ingeleverd worden. De fietsen staan bewaakt en de bagage ligt veilig opgeslagen. Voorwaarde is dat er minimaal 1 overnachting het hotel geboekt dient te worden.
Er is gekozen voor het noorden van Jutland zodat je makkelijk in één dag van en naar Hirtshals of Frederikshavn kan fietsen. Vanuit Hirtshals gaan er veerboten naar Kristiansand.
Kijk voor meer informatie en boeking op de website van Camino Fietstransport.
Veerbootverbindingen die aansluiten bij de Kustpelgrimsroute
Tip voor het boeken van de veerboot
Voor alle veerdiensten geldt: als je via de Noorse site boekt, betaal je aanmerkelijk minder dan via de Nederlandse of de Engelse site. Ben je het Noors niet machtig, open dan in een ander venster van je browser de Nederlandse site en doorloop steeds dezelfde stappen tot het op betalen aankomt, dan kies je voor de Noorse site (betaling met creditcard).
Bij alle bootverbindingen is tijdig reserveren in het hoogseizoen sowieso wenselijk. Daarbuiten zou je de gok kunnen nemen, maar dan zijn er misschien alleen nog duurdere hutten beschikbaar.
Trein
Hirtshals en Kristiansand zijn bereikbaar per trein. Voor reizen vanaf Nederland en België kun je de trein boeken via NS-internationaal of Deutsche Bahn. Voor treinreizen in Noorwegen kun je boeken via Entur, kijk even bij het volgende kopje, 'Vervoer onderweg'.
In Noorwegen kan de fiets mee in de trein, de bus en het veerpont.
Trein
Er zijn een drie relevante treinroutes voor de Kustpelgrimsroute:
- Kristiansand-Stavanger
- Bergen-Oslo
- Trondheim-Oslo
Wil je in Egersund beginnen, het officiële startpunt van de route, dan neem je de rechtstreekse trein vanuit Kristiansand naar Stavanger.
Let op: na Stavanger gaat er geen trein meer langs de route (noordwaarts). Vanuit Bergen en Trondheim kun je de trein nemen naar Oslo. Je komt echter niet langs de fietsroute.
Via de app van Entur of de app van Vy kun je relatief eenvoudig een ticket kopen voor de trein. De enige stations in Noorwegen waar je tickets aan de balie kopen zijn Oslo, Bergen en Trondheim. Alle overige stations zijn onbemand. Daar staan kaartautomaten.
Als je in de trein verzekerd wilt zijn van een plaats voor je fiets, is reserveren aan te raden.
Bus
Er zijn twee sleutelplaatsen die voor fietsers alleen per bus bereikbaar zijn. Je kan de fiets eventueel meenemen in de bus, maar je kan er ook voor kiezen deze achter te laten. De betreffende sleutelplaatsen zijn Utsteinkloster en het eiland Sula.
In de Atlanterhavstunnel naar Kristiansund kan en mag je niet fietsen. Je fiets kan echter wel zonder reserveren met de bus mee.
Veerpont
Veerpontjes hoef je niet te reserveren. Alle autoveerponten aan de route zijn gratis. Voor de hogesnelheidsveerponten en de fiets- en voetveerponten betaal je voor de ticket.
Vertrek- en aankomsttijden veerpontjes
Elke regio of vervoersbedrijf heeft een eigen app. Dit maakt het verwarrend en onoverzichtelijk. Het makkelijkst om de vertrek- en aankomststijden te checken, is in de app Google Maps. Ga naar de betreffende haven en tap op het icoontje van het bootje. Zie onderstaande schermafbeeldingen. Let er wel op dat je precies op het icoontje tikt, anders krijg je foto's en informatie van de omgeving te zien, in plaats van de tijden.
Klik of tap om de afbeeldingen te vergroten.
Ook in Noorwegen zit het elektrisch fietsen enorm in de lift en deze route kan zeker gefietst worden met een elektrische fiets. Wel moet je rekening houden met het volgende:
- Opladen zal niet tot problemen leiden, zolang je niet gaat wildkamperen. Wel is het handig om een beetje een planning te maken wat overnachten betreft. Bij twijfel of je bij jouw accommodatie kan opladen, is het handig om van te voren even te bellen om te vragen of het kan/mag.
- Hoewel de oplaadpunten nog niet in kaart zijn gebracht, lijkt het me dat in elk dorp of stadje wel een café is waar je mag opladen. Misschien mag het ook wel bij een tankstation, die je vooral in Noorwegen veel tegenkomt. Die zijn trouwens overal goed voor: toilet, koffie/thee, noodrantsoen... en er staat bijna altijd een bankje buiten.
Wellicht ten overvloede: altijd vragen! Men zal bijna altijd ja zeggen, tenzij het gewoon niet kan, maar ongevraagd je stekker ergens in het stopcontact steken is not done.
Met het oog op veiligheid is de Kustpelgrimsroute prima geschikt om alleen te fietsen. De route loopt dan wel veel door de natuur, de ‘beschaving’ in de vorm van wegen, verkeer, huizen en boerderijen is meestal niet ver weg. Voor vrouwen alleen gelden geen andere voorzorgsmaatregelen dan elders in het leven. Sterker nog, voor vrouwen is Noorwegen een relatief veilig land. Er is weinig criminaliteit, maar de fiets op slot zetten is uiteraard altijd aan te raden.
